Verrassend Friesland: de Noardlike Fryske Wâlden
Op een winterse dag in februari zet ik koers naar een stukje Friesland waar ik nog niet eerder ben geweest. Als je op de kaart kijkt, zie je boven Drachten een aantal grotere meren liggen. Daar kronkelt Etappe 8 van het Streekpad Noardlike Fryske Wâlden zich omheen en dat blijkt een heel verrassend stukje van Friesland te zijn. Het gebied staat bekend om de vele elzensingels, houtwallen en zandwegen en is daarom benoemd tot Nationaal Landschap. En het is er fijn wandelen!
Wandelen in winters Friesland © Marleen Lekkerkerk
Ondergelopen land
Deze etappe van bijna 20 km begint in het dorp Rottevalle bij de paal van wandelknooppunt 41. Op deze ochtend is er geen horeca geopend, dus loop ik het dorp uit en bereik al snel het haventje. Langs het weggetje waar ik overheen loop staan elzensingels, net een mooie mix van beschutting en doorkijkjes. Door een klaphek ga ik een ruig terrein van Staatsbosbeheer in. Het land staat onder water en is nu een grote ijsvlakte. Maar het kan niet anders dan dat hier in het voorjaar ontzettend veel vogels zitten. Daarom is het in die tijd afgesloten en loop je buitenom het gebied. Nu loop ik langs een natuurvriendelijke oever, waar achter het riet blijkbaar een paar grote zaagbekken zaten verscholen, wintergasten uit het hoge noorden, want ze vliegen op als ik langsloop. Na nog een haventje loop ik over de parkeerplaats van Paviljoen De Leyen, dat in het weekend wel open is op koffietijd.
Ondergelopen land is nu bevroren © Marleen Lekkerkerk
Elzensingels en houtwallen
Na een klaphek ruik ik duidelijk de geur van een vos die hij of zij misschien wel vannacht achtergelaten heeft om het territorium te markeren. De dieren hebben hier voldoende schuilgelegenheid in de bosjes en houtwallen die hier op mijn pad verschijnen. Hier begint pas echt het coulissenlandschap waar de Noardlike Fryske Wâlden bekend om staan. Talrijke elzensingels en houtwallen staan steeds evenwijdig aan elkaar, met graslandjes ertussen. Zo is een heel afwisselend landschap ontstaan. De houtwallen staan soms op verhoginkjes tussen de percelen, waaruit de veekerende functie blijkt die de walletjes vroeger hadden. Maar de singels en houtwallen hadden nog meer functies. Er werd ook brandhout en hout voor gereedschap uit gehaald. De oude hakhoutstoven, soms levend, soms dood door jarenlang gebruik, zijn nog herkenbaar.
Elzensingels en houtwallen © Marleen Lekkerkerk
It Heechsân en Eastermar
Vlak buiten het buurtschap It Heechsân ligt een begraafplaats met een met klimop begroeide toren en een mooi geschoren beukenhaag. Als ik verder loop, kom ik langs een fijn rustplekje met picknickbanken. In het dorpje Eastermar vind je bij het haventje en rond de ijsbaan nog meer bankjes. In het oude dorpje waar je doorheen loopt, zijn verschillende horecagelegenheden te vinden.
Haventje Eastermar © Marleen Lekkerkerk
De Leien
Na het dorp kom je in een uitgestrekt gebied met rietvelden, plasjes en kreken. Je loopt over een dijkje tussen de rietvelden dat je gewoon maar moet volgen; er is geen andere mogelijkheid. In dit gebied is het nu stil, maar in het voorjaar en de zomer moet je hier volop vogelgeluiden kunnen horen. Er broeden dan vast veel rietvogels, zoals roerdompen, kleine karekieten en rietzangers (en ook zwarte sterns, zo hoor ik later). Het pad loopt langs een oud gemaal dat zijn functie verloren heeft en waar nu een uitkijkplatform bovenop is gebouwd.
Uitzicht vanaf uitkijkplatform © Marleen Lekkerkerk
Als je de rietvelden uitkomt bij knooppunt 55 kun je even door het hek en naar de vogelkijkhut wandelen. Daarin kijk je uit over het meer De Leien, dat ontstaan is door turfwinning. De eilandjes die je vanuit de hut ziet liggen, waren vroeger de verhogingen waar de boerderijen stonden voordat het gebied werd afgegraven. Als je de route vervolgt loop je via buurtschap De Tike over een mooi bospaadje weer naar het meer. Het laatste stuk gaat over een schelpenpad richting het dorp Opeinde.
Bekijk Noardlike Fryske Wâlden etappe 08
Andere wandelmogelijkheden in het gebied
De hele route van etappe 8 is ook te volgen via de knooppunten 41-39-64-43-65-76-52-43-51-55-23-29-28-68. Eventueel kun je vanaf knooppunt 68 in Opeinde via knooppunt 40 teruglopen naar Rottevalle (4,8 km extra). In Rottevalle is voldoende parkeergelegenheid. Net als eindpunt Opeinde ook bereikbaar met de bus, maar zeker in het weekend kan dit een 'opstapper' bus zijn, op aanvraag. Je kunt op meerdere plekken in de route overstappen op het Friese Woudenpad (wit-rood gemarkeerd) dat gedeeltelijk gelijk loopt met dit Streekpad (geel-rood gemarkeerd), en zo bijvoorbeeld naar station Feanwâlden lopen. Er zijn ook kant-en-klare rondwandelingen in het gebied van de Noardlike Fryske Wâlden samengesteld, zoals het Rondje Eastermar dat genoemde LAW en Streekpad combineert. Meer informatie over wandelen in het gebied van de Noardlike Fryske Wâlden vind je hier.
Volop mogelijkheden om in dit gebied te wandelen!
