Wandelen in het Groene Hart
Het Groene Hart is een relatief dun bevolkt gebied binnen de Randstad in West-Nederland. Rond het Groene Hart liggen de steden Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer, Leiden, Haarlem, Amsterdam en Utrecht. Het gebied wordt gekenmerkt door de uitgestrekte veenweidegebieden met karakteristieke verkavelingspatronen. Daarnaast kun je de geschiedenis van het gebied aflezen aan oeverwallen, veenplassen, dijken, kaden, tiendwegen en buitenplaatsen. Verblijf je voor korte of langere tijd in deze streek, maak dan gebruik van de vele wandelmogelijkheden die wij hieronder voor je op een rijtje hebben gezet. Hierbij beperken we ons tot het 'binnengebied'; de wandelingen in en om de steden laten we hier buiten beschouwing. Ontdek het Groene Hart!
Een beeld uit het Groene Hart © Ad Snelderwaard
LAW's in het Groene Hart
Het Floris V-pad (deel van het Diagonaalpad) loopt van Amsterdam naar Bergen op Zoom. De etappes 2 t/m 8 lopen van Weesp tot Dordrecht door het Groene Hart, in totaal ruim 135 km. Het eerste deel gaat via de Loosdrechtse Plassen en verderop kom je door Woerden, Oudewater en Schoonhoven.
Het Pelgrimspad loopt net als het Floris V-Pad vanaf Amsterdam dwars door het Groene Hart, maar deze LAW buigt meer naar het zuidoosten af richting Noord-Brabant. De etappes 2 t/m 7 lopen van het Amsterdamse Bos tot Hardinxveld-Giessendam over ongeveer 100 km. Vooral de Reeuwijkse Plassen zijn op dit pad de moeite waard.
Het Romeinse Limespad loopt ook dwars door het Groene Hart, maar dan van west naar oost (of andersom). Van Leiden tot Utrecht via Alphen a/d Rijn en Woerden zijn dit etappes 3 t/m 7 van in totaal ruim 80 km.
De Rietveldse Molen kom je tegen op het Romeinse Limespad etappe 4 © Ad Snelderwaard
Niet ver van het Romeinse Limespad loopt ook het Marskramerpad. Met de etappe 16, 17 en 18 loop je tussen Breukelen en Leiden o.a. langs de Nieuwkoopse Plassen en het Braassemermeer (17,2, 16,6 en 20,8 km).
Aan de zuidkant van het Groene Hart loopt het Grote Rivierenpad, ook van west naar oost. Etappe 6 t/m 9 van Krimpen a/d IJssel tot Leerdam beslaan zo'n 70 km. Bovendien loopt deze variant (etappe 16) door een deel van de Krimpenerwaard (15,3 km).
Het Waterliniepad loopt in het noordoosten langs de rand van het Groene Hart. De etappes 6 t/m 11 maken een hoek tussen Aalsmeer en Maarssen van in totaal bijna 100 km.
Streekpaden
Het Groene Hartpad, een Streekpad van Nivon Natuurvrienden, ligt helemaal in het zuidelijk gedeelte van het Groene Hart. Je kunt hier genieten van het prachtige waterrijke landschap in de weidse polders met gezellige dorpjes. Het gehele Streekpad is 202 km lang en bestaat uit 11 etappes, variërend in lengte van 11,8 tot 23,9 km en in beide richtingen geel-rood gemarkeerd. In het najaar van 2023 is er een nieuwe gids voor dit pad verschenen.
Schematisch kaartje van het Groene Hartpad © Wandelnet - Marijn Bosma
Het is geen officieel Streekpad, maar het Noord-Hollandpad ligt voor wat betreft het zuidelijk deel in het Groene Hart. Vanaf Amstelveen loopt etappe 14 (21,3 km) langs de Vinkeveense Plassen naar Abcoude en etappe 15 gaat verder naar 's Graveland (18,2 km). De laatste etappe heeft ook een langere variant van 21,4 km.
Stationswandelingen
De NS-wandelingen en OV-stappers liggen meestal aan de randen van het gebied, zoals Gein en Vecht, een wandeling van 14,3 km tussen Abcoude en Weesp.
Hollandse Kade ligt echter wel middenin het Groene Hart. Van Breukelen naar Woerden loop je 18 km door het polderlandschap en over het jaagpad langs de Oude Rijn.
Wandelaars op de Hollandse Kade © Jan Kok
Boven Utrecht loop je met de OV-stapper (voormalige NS-wandelingen die niet meer worden onderhouden maar met GPX of Wandelnet-app nog goed zijn te lopen) Tienhovense Plassen in ruim 16 km door een zeer waterrijk gebied van Maarssen naar Hollandsche Rading.
Natuurwandelingen
Het maandblad Roots publiceert in elk nummer een natuurwandeling en deze worden dan ook opgenomen op de website van Wandelnet.
De wandeling De Reeuwijkse Plassen doorkruist zoals de naam al zegt dit plassengebied (14,7 km). Je loopt over smalle boerenweggetjes met rietkragen erlangs (dus let op de rietvogels!) en langs oevers met mooie oeverplanten. Er is ook een inkortmogelijkheid.
Ten westen van Gouda vind je bij Haastrecht een oud-hollands polderlandschap met veel weidevogels. De wandeling is 15,5 km lang en behalve langs heel veel sloten loop je ook een stukje langs de Hollandse IJssel en het mooiste riviertje van Zuid-Holland, de Vlist.
Tussen Leiden en Alphen a/d Rijn vind je nog een gebied met een redelijk aantal weidevogels. Met de wandeling Groene Hart Hazerswoude van 16,1 kun je de polders tussen deze steden verkennen. Maar juist door al die vogels is het gebied tussen 15 maart en 15 juni afgesloten vanwege het broedseizoen.
En dan nog een gebied met veel weidevogels: de Krimpenerwaard. Het Zuid-Hollands Landschap heeft hier veel percelen in eigendom, zodat er vaak later gemaaid wordt en de jonge weidevogels hier veilig op kunnen groeien. Met een rondwandeling van 14,2 km krijg je een goede indruk van het gebied (ook in te korten).
In het hart van het Groene Hart liggen de Nieuwkoopse Plassen en natuurgebied De Groene Jonker, waar je over een vlonderpad doorheen loopt. De rondwandeling Nieuwkoop is 13,1 km lang.
De Groene Jonker bij Nieuwkoop © Edwin Giesbers
In een andere waterrijke omgeving vind je de wandeling Hollandse Waterlinie van ruim 22 km (maar te verdelen in twee lussen). Bij deze wandeling bij Maarssen en Tienhoven kom je twee forten tegen.
De 14 km lange wandeling bij Hollandsche-Rading, aan de andere kant van de A27, gaat meer door het bos waar je ook een landgoed vindt. Eventueel kun je het onderste deel van de wandeling weglaten, dan hoef je niet over een lang recht fietspad.
Roots heeft ook nog kortere wandelingen, de zogenaamde natuurommetjes. Tussen Boskoop en Benthuizen ligt het Bentwoud waar je bijna 5 km door jong bos wandelt. En Waverhoek is een klein moerasgebiedje bij de Vinkeveense Plassen, waar je in 2,5 km omheen kunt wandelen.
Roots wandelroutes zijn niet gemarkeerd, dus gebruik daarvoor de GPX-routes of gebruik de Wandelnet-app.
Boerenlandpaden
In het gebied tussen Leiden, Zoetermeer en Alphen a/d Rijn, het zogenaamde Land van Wijk en Wouden, heb je de beschikking over zeven Boerenlandpaden, een initiatief van de gelijknamige Agrarische Natuurvereniging in het gebied. Met overstapjes en klaphekjes krijgt de wandelaar gelegenheid tussen het vee door over het land van de boer te wandelen. Je ontdekt dieren in de sloot, geniet van de bloemen langs de kant, vermijdt een koeienvlaai en hoort en ziet de weidevogels echt van dichtbij. Maar daarom zijn de boerenlandpaden tijdens het broedseizoen wel gesloten van 15 maart tot 15 juni. De namen van de routes zijn: Achthovenroute, Balkengatroute, Hondsdijkroute, Oostvaartroute, Steilrandroute, Weipoortroute en de Westvaartroute. De routes variëren in lengte van 4,7 tot 15,8 km.
Netwerkwandelingen
De enige netwerkwandeling van Wandelnet die op de website staat is Rondje Gouderak. Je wandelt bijna 10 km door de polder en langs de Hollandse IJssel. De start is bij de pont tussen Moordrecht en Gouderak.
Maar dat is niet alles, want op de website staan nog enkele tientallen wandelingen over het Wandelroutenetwerk Zuid-Holland. De lengtes variëren van enkele kilometers, zoals Nieuwpoort voor kinderen of Donkse Laagten met kinderen, tot ruim 17 km zoals de Wijde Aa Route bij Woubrugge of het Ooievaarspad bij Groot-Ammers. Klik op de website van Wandelnet op 'Zoek wandelroute' en filter dan op 'Zuid-Holland' en 'Wandelnetwerk', dan komen ze allemaal naar voren.
Kies uit waar je wilt wandelen en ga op pad in het Groene Hart!
