^{Markering op het Trekvogelpad © Breg Schoen}

Het is zondag. Ik heb zin om een flinke wandeling te maken, maar wil geen lange reis ondernemen. Vanuit huis lopen wordt het dus. Nu is Zaandam niet echt een stad waar je aan denkt als je lekker naar buiten wilt. Meer een plek waar je molens bezoekt en industrieel erfgoed bekijkt. Typisch Zaanse luchtjes opsnuiven – niet ieders favoriet, ik ben een uitzondering, denk ik – kan ook; de cacao-industrie, de zetmeelfabriek en de bekendste koekfabriek van Nederland, allemaal hebben ze hun eigen specifieke geur die de Zaanstreek voor mij echt de Zaanstreek maakt. Zelfs zo dat als ik een tijdje weg ben geweest, de geur van de zetmeelfabriek me een thuisgevoel geeft.

Maar ik dwaal af. Het Trekvogelpad was volgens de downloadstatistieken van Wandelnet het meest populair in 2025, dus lang hoef ik niet na te denken; het wordt vandaag het deel dat door de Zaanstreek gaat. Ik ken de route uit m’n hoofd ondertussen. De pijlers van het Zaanse deel zijn de polders Engewormer en de Wijdewormer, recreatiegebied Jagersplas en recreatiegebied/vogelgebied Het Twiske. Vervolgens gaat de wandeling het veenweidegebied van Waterland in, ten noorden van Amsterdam; een open, waterrijk landschap vol weilanden, rietkragen en grazende koeien.

Jagersplas

Het is koud en zonnig. Heerlijk wandelweer dus. Thee en brood heb ik mee, onderweg zijn er weinig voorzieningen en ik eet ook liever m’n eigen boterhammen op een mooie plek. Ik start mijn wandeling bij station Zaandam Kogerveld. Via de woonwijk Kogerveld volg ik een met groen omzoomd wandelpad langs de Noorder Valdeursloot, op weg naar het begin van mijn etappe in het Jagersveld.

Aangekomen in recreatiegebied Jagersveld is het best wel druk; er is een 'loopje' van de plaatselijke atletiekvereniging en en de lokale wandelstichting stichting (Z)aan de Wandel heeft een wandeling georganiseerd. Er is hier altijd wel wat te doen. Hardlopers en hondenbezitters weten het park te vinden, je bent er nooit alleen. Op de achtergrond hoor je het verkeer op de A8. Toch is het een fijn, natuurlijk gebied. Ik loop er graag.

^{De Jagersplas © Breg Schoen}

Zoekende

Waar de etappe de A8 kruist, steek ik in. Via de fietspaden kom je op het talud van de A8. Boven gekomen gaat het via een viaduct over het spoor. Aan de andere kant van het viaduct loop je via het fietspad weer naar beneden, het Oostzanerveld in. Vorig jaar kwam ik hier een wandelaar tegen die niet wist hoe hij over het spoor kon komen om de route te vervolgen. Dat kan ik wel begrijpen.

Het Oostzanerveld is een waterrijk, beschermd veenweidegebied, gelegen in de gemeente Oostzaan. Rietland zo ver je kijken kunt, doorsneden door die spoorlijn. Het is hier open en de wind heeft vrij spel. Gelukkig heb ik me goed ingepakt. De route loopt hier over een rustig fietspad met aan weerskanten een sloot. Af en toe passeert er een trein. Tekenen van voorjaar zijn nog spaarzaam, op wat luidruchtige ganzen en wat voorzichtig ontluikende wilgenkatjes na.

^{Grasland en bomen in Natura 2000 gebied © Breg Schoen}

Aangekomen in de bebouwde kom van Oostzaan ga je er eigenlijk ook al weer uit, het Twiske in. Een uitgestrekt, 650 hectare groot natuur- en recreatiegebied. Het natuurgebied, aangewezen als Natura 2000 gebied, bestaat voor circa een derde uit water en biedt een rijke flora en fauna. Daarnaast zijn er ook vele zwemstranden en fietspaden. De route loopt voornamelijk langs de grote plas in het midden van het Twiske; de Stootersplas.

^{Het Twiske en de Stootersplas © Breg Schoen}

Slingeren door gras- en rietland

Ik wandel het natuurgebied in waar het pad voornamelijk onverhard is en slingert lans de grillig belijnde plas. Dit is typisch het Trekvogelpad (LAW 2). Overal hoor en zie je watervogels en er zijn langs de route ook diverse vogelobservatiepunten.

Het gebied wordt begraasd door lichtbruine runderen en Schotse Hooglanders. Een heel grote kudde koeien staat aan het begin van de wandeling midden op het paadje. Om niet tot mijn enkels in de modder weg te zakken laveer ik vlak langs de warme lijven. Er wordt wat gesnoven, maar ze zijn mensen gewend. In geval van Schotse Hooglanders had ik overigens voor de modder gekozen. In de verte hoor ik smienten. Ze zitten in het midden van de plas. Het zijn er duizenden.

Het pad gaat verder door het gras- en rietland, half verhard, af en toe een bruggetje, hier en daar een bankje. Nu is de natuur nog in rust, maar binnenkort barst ook hier de lente los. Ik verlaat het grasland en kom uit bij een klein parkeerterrein. Het wordt nu wat drukker. Hier is een klein toiletgebouwtje dat meestal open is. Echt fijn als je voornamelijk door een open landschap loopt. Even verder kom je via een plankier in het riet bij een van de strandjes. In dit geval een echt zandstrand. Zomers wordt daar veel gebruik van gemaakt. Toch blijft ook hier de sfeer van een natuurgebied bewaard.

Na het strandje en een stukje geasfalteerd fietspad kom je weer in een onverhard deel. Veel wilg en riet, vorig jaar hoorde ik er de Roerdomp. Via deels verharde en deels onverharde paden verlaat je het pad rondom de plas en gaat het richting Landsmeer. Hier sla ik af naar Oostzaan, om in de Kerkbuurt de bus naar station Zaandam te pakken.

Ik heb heerlijk gewandeld en ik ben tot mijn verrassing veel andere wandelaars tegengekomen die het Trekvogelpad liepen. Die statistieken van Wandelnet kloppen!

Bekijk Trekvogelpad etappe 4