_{André Brasse bij het startpunt van de wandelroutes Deurzerdiep © Marleen Lekkerkerk}

Het Nationaal Park Drentsche Aa

"Dit Nationaal Park omvat het hele stroomgebied van brongebieden tot benedenloop, alleen de stad Assen en een deel aan de westrand bij het Laaghalerveen zijn buiten het Nationaal Park gebleven", vertelt André, die werkzaam is voor het IVN (Instituut voor Natuureducatie), maar gedetacheerd bij het Nationaal Park. De Drentsche Aa is niet één beek, maar een compleet bekenstelsel, als een hoofdader met vertakkingen. Al die verschillende beektakken zijn genoemd naar het dorp of buurtschap waar ze langs stromen: Anlooër diepje, Rolderdiep, Looner diep enzovoort, en zo heet de beek hier het Deurzerdiep. Pas in Groningen, waar de beek als één hoofdstroom naartoe stroomt, heet de beek echt Drentsche Aa.

_{Brug over het Deurzerdiep met op de achtergrond het Huis van de Drentsche Aa © Marleen Lekkerkerk}

Het bekenstelsel is ontstaan vanuit brongebieden die wel in Drenthe liggen. André: "Tussen de vijf 'ruggen' die ongeveer evenwijdig aan elkaar in het stroomgebied liggen, waarvan de Hondsrug de bekendste is, gingen vanuit de natte brongebieden beken stromen. Dat het hele oorspronkelijke watersysteem nu nog steeds grotendeels intact is, is heel bijzonder. De combinatie met het oude kleinschalige agrarische esdorpenlandschap met hooilanden, houtwallen, landgoederen en bossen maakt dit Nationaal Park heel gevarieerd en schilderachtig mooi."

Bezoekerscentrum

Het bezoekerscentrum van Nationaal Park Drentsche Aa is gevestigd in het Huis van de Drentsche Aa en bevindt zich een paar kilometer ten oosten van Assen, bij Deurze. Deze toegangspoort naar het gebied is nog geen jaar geleden geopend en was voorheen een café. Het oude kroeggedeelte is een bistro geworden, maar het grootste deel is ingericht als bezoekerscentrum, vergaderzaal en kantoorruimte.

_{Het interieur van het bezoekerscentrum © André Brasse}

In het bezoekerscentrum kun je de tijdlijn van de Drentsche Aa volgen. “Je gaat van de ijstijden naar het esdorpenlandschap tot de situatie van nu”, legt André uit. "De vitrines met vondsten uit de ijstijden en oude menselijke gebruiksvoorwerpen zijn ingericht in samenwerking met het Hunebedcentrum en het Drents Museum." Opvallend centraal element is de maquette van het gebied waarop je ook het reliëf met de ruggen en de beekdalen kunt zien. Op de grond ligt een schematische weergave van het watersysteem. Aan de wand hangt een grote kaart met bezienswaardigheden, beeklopen, infocentra, gebiedsnamen en nog veel meer. Aan de overkant van de wandkaart hangt een digitale kaart, waarmee je meer de diepte in kunt door middel van verschillende 'lagen' die tevoorschijn komen als je verder inzoomt. Op deze kaart vind je o.a. de wandelknooppunten, maar die staan ook op een bord buiten bij de parkeerplaats. 

Wandeling Deurzerdiep

Vanaf het bezoekerscentrum gaat een recht onverhard pad met elzensingels erlangs het gebied in. Je moet eigenlijk steeds naar rechts kijken, want dan heb je zicht op het beekdal. Zelfs in de winter kun je al van mooie plaatjes genieten, maar in voorjaar en zomer zal het hier een kleurig geheel zijn en kun je veel meer planten en dieren waarnemen. Het is bijvoorbeeld een zeer geschikt gebied voor ooievaars die vlakbij het bezoekerscentrum een nest hebben. 

_{Oude elzen langs het beekdal © Marleen Lekkerkerk}

Als ik na een paar kilometer de brug over het Deurzerdiep over gegaan ben, staat er een wilgenbosje aan de overkant van een klein zijbeekje. Een mooi leefgebied voor bevers. Op de oever zie ik inderdaad duidelijk sporen van de dieren: verse knaagsporen en glijsporen waar de dieren in en uit het water gegaan zijn. 

_{Beversporen © Marleen Lekkerkerk}

Verder richting Assen kun je zien dat meerdere beekvertakkingen zich samenvoegen. Het is hier een wirwar van allerlei beekjes, waar je langs kronkelt over onverharde paadjes die soms nat kunnen zijn. Daarna loop je vlak langs de bebouwing van Assen-Oost en ga je een gebied in waar het wat grootschaliger aandoet. Dat komt doordat de wat grotere percelen als bouwland in gebruik zijn. De blauwe en gele route voegen zich weer bij de rode en de routes gaan samen terug naar het bezoekerscentrum. 

Bekijk wandeling Deurzerdiep

Andere wandelmogelijkheden

De NS-wandeling Drentsche Aa is een rondwandeling van 15,6 km tussen station Assen en Rolde. Deze komt langs het bezoekerscentrum, buurtschap Deurze en het Deurzerdiep. 

_{Deurzerdiep in de zomer © André Brasse}

Achter het bezoekerscentrum kun je ook het Boswachterspad Rolderrug starten. Deze rondwandeling van 21 km gaat na Deurze naar Rolde en het Balloërveld, en komt hier ook weer terug.

Er is ook een route langs het Aardkundig Monument Beekdalen Drentsche Aa. Als je vanaf het bezoekerscentrum de weg oversteekt en daar het gebied in gaat, kom je een picknicktafel tegen met daarop veel informatie over de landschappelijke en geologische waarden. 

Verder is er een Familiepad van zo'n twee kilometer lang. Het brede betonnen pad is geschikt voor mindervaliden met rolstoel of scootmobiel en wandelaars met kinderwagen. 

Tot slot nog een tip van André: De Acht van Amen is een mooie wandelroute van 5,5 km, bestaande uit twee lussen, niet zover vanaf Deurze door het typische beekdallandschap van Drenthe.

Wandelen in NP Drentsche Aa

Toekomst

Er zijn nog volop plannen om het bezoekerscentrum en de mogelijke activiteiten uit te breiden en te ontwikkelen. De parkeerplaats wordt nog uitgebreid en verder ingericht. Maar opgemerkt moet worden dat de bereikbaarheid nu ook al prima is. De bushalte 'Deurze' ligt voor de deur (buslijnen 21 Assen - Emmen en 24 Assen - Winschoten) en met een OV-fiets vanaf station Assen ben je er in 12 minuten.

Naast het bezoekerscentrum wordt nog een kapschuur gebouwd waar natuureducatie gegeven kan worden. En er wordt gewerkt aan plannen voor een kijkhut waar je gedeeltelijk onder water kunt kijken.

Onder de vlag van het Nationaal Park zijn er momenteel 35 vrijwillige gidsen actief om excursies te geven in het gebied. Zij worden voortdurend bijgeschoold onder coördinatie van het IVN. Er is ook een steeds groter wordend netwerk van gastheren en gastvrouwen die een cursus gastheerschap hebben gevolgd. Het gaat om lokale ondernemers zoals overnachtingsadressen, horecaondernemers en boerenlandwinkels die herkenbaar zijn aan een gevelbordje. Dit concept is hier opgestart en uitgerold over alle Nationale Parken.

Behalve de wandelroutes die er nu al zijn, wordt er nog gewerkt aan speciale themaroutes over bijvoorbeeld kerken, hunebedden, vogels en planten. En verder wordt er gewerkt aan een langere wandelroute van 2-3 dagen: het 'Rondje Drentsche Aa'. 

Welkom in Nationaal Park Drentsche Aa!