_{© Forten.nl}

In het weekend van 18 - 19 april 2026 worden op tientallen plekken verdedigingswerken opengesteld en vaak zijn daar bijzondere activiteiten. Zie www.forten.nl voor een compleet overzicht. Het is natuurlijk een goed plan om een bezoek aan verdedigingserfgoed te combineren met een voorjaarswandeling. We geven je daarvoor vijf tips.

1. Voormalig Vliegkamp Valkenburg

Na 76 jaar in bedrijf te zijn geweest werd marinevliegkamp Valkenburg in 2006 gesloten. De voormalige telecommunicatiebunker is inmiddels ingericht als expositieruimte. De permanente tentoonstelling geeft een beeld van de geschiedenis van het vliegveld. Momenteel is er ook een tijdelijke expositie met de titel 'Flugplatz Katwijk' over het vliegveld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat wordt in beeld gebracht met talloze foto’s, modellen en voorwerpen, maar er is bijvoorbeeld ook een vliegtuigtrap waarlangs vele staatshoofden afdaalden, en er is een complete vliegtuigmotor te zien. Open op zaterdagmiddag 18 april.

In de directe omgeving van het voormalige vliegkamp kan je prima in de duinen wandelen, zoals in de Zuidduinen (rondje van 7 km) of in de Pan van Persijn (rondwandeling van 8,7 km).

_{In de Zuidduinen bij Katwijk © Ernst Koningsveld}

2. Klein museum ONSe BUNKER

Op initiatief van Rotterdammer Gerard van Beek is de zwaar verwaarloosde Nederlandse bunker, waar een Duitse Atlantikwall bunker tegenaan is gebouwd, gerenoveerd om een klein oorlogsmuseum te huisvesten. Met inzet van veel vrijwilligers en sponsors werd dit: ‘ONSe BUNKER’. Dit stuk verdedigingserfgoed is in juni 2025 geopend; de eerste expositie ‘(Over)Leven in Bunkers’ ging toen van start. De bunker ligt op ONS Recreatieoord in Hoek van Holland, ook wel ‘De houten kampeerstad van Rotterdam aan zee genoemd’. Het is opgericht op 20 mei 1923 en daarmee het oudste vakantiepark van Nederland. De entree van het museum is gratis (maximaal 10 personen per keer). Zaterdag 18 april en vermoedelijk ook zondag 19 open van 12:00 tot 17:00.

Combineer je bezoek met een van de volgende wandelingen: het Rondje Hoek van Holland (7,3 km) of het nabijgelegen Natuurommetje Van Dixhoorndriehoek (3,2 km).

_{Paal 118 op de wandeling bij Hoek van Holland © Martijn de Groot}

3. Fort Honswijk

Op het groene Eiland van Schalkwijk kan je het Weekend van het Verdedigingserfgoed beleven op drie bijzondere fortlocaties. Dat kan op zondag 19 april tussen 10:00 en 16:00 uur. Start je bezoek op de centrale parkeerplaats bij Fort Honswijk en Lunet aan de Snel, en kies daarna zelf je route langs de forten. Overal is iets te ontdekken: rondleidingen en presentaties, maar ook kinderactiviteiten en proefjes. Op Fort Honswijk kun je aansluiten bij een rondleiding door het indrukwekkende torenfort, een speurtocht doen voor kinderen of de fototentoonstelling bekijken. Bij Lunet aan de Snel zijn er activiteiten rond water en erfgoed, demonstraties en leuke doe-activiteiten voor kinderen. Bij Werk aan de Korte Uitweg (WKU) ben je welkom voor een heerlijke lunch of koffie met gebakje in het theehuis.

Wil je die zondag meer wandelen in de buurt: op de NS-wandeling Waterlinie Culemborg van Houten naar Culemborg kom je er langs (17,8 km).

_{Langs de Lek nabij Fort Honswijk © Ernst Koningsveld}

4. Fort Sint Pieter

Het Fort Sint Pieter ligt aan de zuidkant van Maastricht, hoog boven de Maas en is deels door gangen verbonden met de Sint Pietersberg. Het bouwwerk dateert uit begin 1700 en is grotendeels nog intact of gerestaureerd. Op beide dagen van het weekend van het Verdedigingserfgoed nemen enthousiaste gidsen je met prachtige verhalen vol anekdotes en weetjes mee terug in de tijd. Ze leiden je onder meer langs de waterput, de schietgaten en de kanonnengalerij. Buiten is het ook genieten van het uitzicht over de stad, de Maas en het indrukwekkend mooie landschap rondom.

Wil je je bezoek uitbreiden met wandelen, dan kunnen we twee prachtige wandelingen nabij aanraden: de bergroute Sint Pietersberg van 12,2 km of de NS-wandeling Pietersberg Maastricht van 13,8 km.

_{De Pietersberg vanaf de NS-wandeling © Wandelnet}

5. Fort Bakkerskil

Op 18 april ben je van welkom voor een gratis rondleiding op Fort Bakkerskil. Dit kleine verdedigingswerk ligt op de Kildijk ten noorden van Nieuwendijk en ten zuidoosten van Werkendam (Noord-Brabant). Samen met een gids ontdek je de bijzondere geschiedenis van het fort. Je hoort boeiende verhalen over het ontstaan van Fort Bakkerskil, de strategische ligging en de manier waarop het fort werd verdedigd. Ook wandel je samen naar de historische Papsluis, waar wordt uitgelegd hoe deze een belangrijke rol speelde in de waterverdediging. Dit kleine fort aan het inundatiewater van de Bakkerskil werd gebouwd tussen 1877 en 1879.

Je kan je bezoek aan Fort Bakkerskil opnemen in Rondwandeling D Oostwaardpad, onderdeeel van het Biesboschpad (20,5 km).

_{Fort Bakkerskil © Henrie van Zoggel}